Ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την παραδοσιακή σουφλιώτικη στολή

Από συνέντευξη που παραχώρησε στην Τσακαλδήμη Ελένη η κ. Πιτιακούδη Παναγιώτα: Ερώτηση: Ποιο είδος υφάσματος κυριαρχεί; Απάντηση: Μεταξωτό, Βαμβακερό (γιράνιο), Μάλλινο (σιαγιακένιο) Ερώτηση: Συνήθως ποια ήταν τα σχέδια και τα χρώματα που κυριαρχούσαν στις στολές; Απάντηση:  Τα σχέδια που κυριαρχούσαν είναι τα ριγωτά (:μαύρο – κόκκινο , καφέ –μαύρο, μαύρο-άσπρο και γενικά όλα τα χρώματα κίτρινο, πράσινο). Στις νεωτέρες εποχές έχουμε τα κατιφένια και τα ατλαζωτά.  Ερώτηση: Κατά ποσό διαφοροποιούνταν η ενδυμασία των Σουλιωτών σε κάθε έκφανση του κοινωνικού βίου; Απάντηση:  Οι καθημερινές φορεσιές ήταν για όλους, πλούσιους και φτωχούς. Βαμβακερές για το καλοκαίρι, σιαγιακένιες για τον χειμώνα και μεταξωτές οι γιορτινές των νέων γυναικών, πλουσίων και μη αφού το μετάξι «περίσσευε» και δεν θεωρούνταν είδος πολυτελείας.  Ερώτηση: Να γίνει περιγραφή της νυφιάτικης φορεσιάς!  Απάντηση: Αποτελείται ακριβώς όπως η κλασική γυναικεία (βλ.σχετική περιγραφή σε προηγούμενη ανάρτηση), με την διαφορά ότι ήταν συνήθως μεταξωτή ριγέ ή μονόχρωμη ατλαζωτή ή σατέν με υφαντή ποδιά νυφιάτικη όπως π.χ. «θυμιατά» κ.α. υφαντά σχέδια. Αργότερα οι υφαντές ποδιές αντικαταστάθηκαν από τις ποδιές που ήταν από το ίδιο ύφασμα με το καφτάνι και με φραμπαλάδες και δαντέλες.   Ερώτηση: Πότε έπαψε να φοριέται στην περιοχή του Σουφλίου η παραδοσιακή φορεσιά;         Απάντηση:  Η σουφλιώτικη φορεσιά έπαψε να φοριέται δυστυχώς πολύ νωρίς, γύρω στα              1930, λόγω της πρόωρης αστικοποίησης του Σουφλίου. Και σ’ αυτό συντέλεσε η                ανάπτυξη του εμπορίου μεταξιού και οίνου και οι εμπορικές συναλλαγές με κράτη της               Ευρώπης. Εκτός από το συνάλλαγμα ήρθαν στο Σουφλί και οι διάφοροι «συρμοί» , όπως               μουσικά και χορευτικά ακούσματα, στιλιστική μόδα… Το ταγκό, το βαλς πήραν την               θέση του χορού ζωναράδικου, τα καφτάνια πεταχτήκαν και τα περισσότερα έγιναν               μαξιλαράκια, κρεβατόγυροι και φουστανάκια για τα κοριτσάκια και αντικαταστάθηκαν               από ταγιέρ και κοστουμια. Μέχρι και το 1975 μόνο μερικές γριές φορούσαν μπιντένες              (μαύρα καφτάνια)

     

Σουφλιουτούδες με καφτάνια

Σουφλιώτικη φορεσιά - Ανδρική

1.ΓΙΛΕΚΟ: (σιαγιακενιο μαύρο –καφέ, βαμβακερό ριγέ-μονόχρωμο, μεταξωτό ριγέ, φορούσαν νέοι και γαμπροί ανάλογα με την εποχή)

2.ΠΟΥΤΟΥΡΙ-ΒΡΑΚΑ: (καλοκαιρινή: γαλάζια γιρανιά, βαμβακερή

                                        Χειμωνιάτικη: μάλλινη, μαύρη, σιαγιακενια)

3.ΠΟΥΚΑΜΙΣΟ: (άσπρο, μαύρο, καρό ,γκρι, βαμβακερά ή μεταξωτά τα γαμπριάτικα )

4.ΖΝΑΡ(Ι):  (Υφαντό μαύρο για τους γέρους και κόκκινο για τους νέους)

5.ΚΟΥΝΤΟΥΓΟΥΝ(Ι): (Είδος σακακιού για το χειμώνα με γούνα από μέσα και από έξω επένδυση σιαγιακενια)

6.ΓΙΑΜΟΥΡΛΟΥΚΑ: (Σιαγιακενιο μακρύ αδιάβροχο που το φορούσαν τον χειμώνα συνήθως οι τσομπάνηδες)

7.ΣΑΡΙΚΙ: (Μακρόστενο βαμβακερό υφαντό ύφασμα σε χρώμα σκουρογάλαζο με κρόσσια το όποιο τύλιγαν στο κεφάλι. Φορέθηκε μέχρι το 1930 και αντικαταστάθηκε από το καλπάκι και αργότερα από την τραγιάσκα.

8.ΒΟΪΔΟΠΑΠΟΥΤΣΑ Η’ ΓΟΥΡΟΥΝΟΠΑΠΟΥΤΣΑ: (παπούτσια τις καθημερινές)

9.ΜΠΓΙΑΛΙΑ Η’ ΠΟΥΔΟΠΑΝΙΑ: (Μάλλινο λευκό ύφασμα το όποιο τύλιγαν στα πόδια τους πριν βάλουν τα γουρουνοπάπουτσα)

Από συνέντευξη της κ. Πιτιακούδη Παναγιώτας

Επιμέλεια Τσακαλδήμη Ελένη

Σουφλιώτικη φορεσιά - Γυναικεία

Η φορεσιά των γυναικών του Σουφλίου

1.ΚΑΦΤΑΝΙ: (εσωτερικός επενδύτης)

2.ΠΟΔΙΑ : ( υφαντή ή με φραμπαλάδες ατλαζωτή ή κατιφένια {βελούδινη})

3.ΠΟΥΚΑΜΙΣΟ: {κάτω από το καφτάνι }(υφαντό βαμβακερό ή μεταξωτό με κνάρια-ούγιες, χρωματιστές για τις νέες και στο τελείωμα δαντελίτσα,/ ποδόγυρο- μανίκια – λαιμαρά/ κνάρια μαύρα και μπλε για τις μεγαλύτερες σε ηλικία.)

4.ΜΙΣΟΦΟΥΣΤΑΝΟ Η’ Φ(ΟΥ)ΣΤΑΝΑ: (φοριέται πάνω από το πουκάμισο με πολλές παστές δηλαδή πτυχές, έτσι ώστε να παχαίνει την γυναίκα διότι τα περισσότερα κιλά θεωρούνταν  γοητεία τότε αντιθέτως με σήμερα.)

5.ΔΙΣΘΙΜΕΛΙ: (μαντίλι του κεφαλιού, φοριέται πριν την μαγλικα ,μάλλινο , βαμβακερό, μεταξωτό χρωματιστό ή και μονόχρωμο.)

6. ΜΑ(ΓΟΥ)ΛΙΚΑ: ( αποτελούσε το στέμμα της νύφης. Φοριέται διπλωμένο πάνω από το δισθιμέλι  φάρδος περίπου 5 εκατοστών. Τετράγωνο βαμβακερό μαντίλι διαστάσεων 1 m X 1m,  με λουλούδια.

7.ΑΣΗΜΟΖΟΥΝΑΡΟ ΚΑΙ ΖΟΥΝΑ: (υφασμάτινη ή με λάστιχο φαρδύ με πόρπη μπροστά. Μπακιρένιο, ολόκληρο, είχε βάρος  μια οκά. Ήταν δώρο του γαμπρού στον αρραβώνα «σημάδι» όπως είναι στις μέρες  μας η βέρα. Φοριόταν για πρώτη φορά από την κόρη την μέρα του αρραβώνα της και μέχρι να κάνει 2-3 παιδιά. Ήταν ένδειξη χαράς για αυτό και δεν το φορούσαν οι χήρες έστω και σε μικρή ηλικία και οι μπαμπες.

8. ΜΠΟΥΡΛΙΑ: (σειρές από φλουριά , ντουμπλές,  πεντόλιρα, είτε ραμμένα πάνω σε βελούδινες κορδέλες είτε σε αλυσίδες. Αποτελούσαν  το επιστήθιο κόσμημα.

9. ΓΚΕΡΝΤΑΝ(Ι): (σειρά από μικρά φλουριά πάνω σε βελούδινη κορδέλα ή αλυσίδα , στόλιζε τον λαιμό της νύφης και της νιόπαντρης.)

10.ΚΟΥΝΤΟΥΓΟΥΝ(Ι): (Φοριόταν από τις γριές πάνω από χειμωνιάτικο μάλλινο καφτάνι, εσωτερικά γούνινο κι απ’ έξω επενδυμένο με μάλλινο ύφασμα /σαγιάκ(ι)/)

11.ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΑ: (Παπούτσια γιορτινά)

12.ΤΣΑΡΟΥΧΙΑ: (παπούτσια καθημερινά)

13.ΤΣΟΥΡΑΠΙΑ: ( Κάλτσες πλεχτές μάλλινες ή βαμβακερές,

άσπρες μονόχρωμες ή με λουλουδάκια για τις νέες και μαύρες για τις γριές.)

Από συνέντευξη της κ. Πιτιακούδη Παναγιώτας

 Επιμέλεια: Τσακαλδήμη Ελένη